Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα ή ΜΣΑΦ, είναι τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα φάρμακα για τη θεραπεία παθήσεων όπως η αρθρίτιδα . Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι εξοικειωμένοι με τα μη συνταγογραφούμενα ΜΣΑΦ, όπως η ασπιρίνη, η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη.

Τα ΜΣΑΦ είναι κάτι περισσότερο από απλά αναλγητικά. Βοηθούν επίσης στη μείωση της φλεγμονής και στη μείωση του πυρετού. Αποτρέπουν την πήξη του αίματος, κάτι που είναι καλό σε ορισμένες περιπτώσεις αλλά όχι τόσο ωφέλιμο σε άλλες.

Για παράδειγμα, επειδή μειώνουν την πήξη του αίματος, ορισμένα ΜΣΑΦ, ειδικά η ασπιρίνη, μπορεί να έχουν προστατευτική δράση έναντι καρδιακών παθήσεων. Ωστόσο, μπορεί να εμφανίσετε μώλωπες πιο εύκολα. Τα ΜΣΑΦ μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης ναυτίας ή έλκους στομάχου. Μπορεί επίσης να επηρεάσουν τη λειτουργία των νεφρών.

Κίνδυνοι

Ενημερώστε τον γιατρό σας εάν:

• Είστε έγκυος
• Έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση, άσθμα ή ιστορικό νεφρικής ή ηπατικής νόσου
• Είχατε έλκη στο παρελθόν

Τα άτομα άνω των 65 ετών πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά όταν λαμβάνουν ΜΣΑΦ. Ενημερώστε επίσης τον γιατρό σας για άλλα φάρμακα που παίρνετε. Τα ΜΣΑΦ μπορεί να εντείνουν ή να εξουδετερώσουν τις επιδράσεις ορισμένων φαρμάκων. Ο κίνδυνος και η σοβαρότητα των παρενεργειών αυξάνονται όσο περισσότερο παίρνετε ΜΣΑΦ.

Πώς λειτουργούν

Τα ΜΣΑΦ λειτουργούν εμποδίζοντας ένα ένζυμο (μια πρωτεΐνη που προκαλεί αλλαγές στο σώμα) να κάνει τη δουλειά του. Το ένζυμο ονομάζεται κυκλοοξυγενάση ή COX και έχει δύο μορφές:

• Η COX-1 προστατεύει το βλεννογόνο του στομάχου από τα σκληρά οξέα και τις πεπτικές χημικές ουσίες. Βοηθά επίσης στη διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας.
• Η COX-2 παράγεται όταν οι αρθρώσεις έχουν τραυματιστεί ή υπάρχει φλεγμονή.

Τα παραδοσιακά ΜΣΑΦ μπλοκάρουν τις δράσεις τόσο της COX-1 όσο και της COX-2, γι’ αυτό και μπορούν να προκαλέσουν στομαχικές διαταραχές και αιμορραγία, καθώς και να ανακουφίσουν τον πόνο και τη φλεγμονή.

Ακολουθούν μερικά κοινά παραδοσιακά ΜΣΑΦ:

Τα ΜΣΑΦ διατίθενται σε διαφορετικές περιεκτικότητες και φόρμουλες. Κάποια μπορεί να λειτουργούν καλύτερα για εσάς από άλλα. Ο γιατρός σας μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε το φάρμακο και τη δόση που λειτουργούν καλύτερα για εσάς.

Γενικά, θα πρέπει να λαμβάνετε ΜΣΑΦ με τροφή ή με ένα ποτήρι γάλα και θα πρέπει να αποφεύγετε την κατανάλωση αλκοόλ ενώ παίρνετε ΜΣΑΦ.

Αναστολείς COX-2

Οι αναστολείς COX-2 όπως η σελεκοξίμπη (Celebrex), η ετορικοξίμπη (Arcoxia),αποτελούν μια ειδική κατηγορία ΜΣΑΦ. Αυτά τα φάρμακα στοχεύουν μόνο στο ένζυμο COX-2 που διεγείρει την φλεγμονώδη απόκριση.

Επειδή δεν μπλοκάρουν τις δράσεις του ενζύμου COX-1, αυτά τα φάρμακα γενικά:

• Δεν προκαλούν στομαχικές διαταραχές ή αιμορραγία όπως τα παραδοσιακά ΜΣΑΦ.
• Δεν προσφέρουν το ίδιο είδος προστασίας από καρδιακές παθήσεις.

Εάν λαμβάνετε αναστολέα COX-2, δεν πρέπει να χρησιμοποιείτε ένα παραδοσιακό ΜΣΑΦ (συνταγογραφούμενο ή μη συνταγογραφούμενο). Φροντίστε να ενημερώσετε τον γιατρό σας εάν:

• Είχατε καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο, στηθάγχη (πόνο στο στήθος) ή θρόμβο αίματος
• Έχετε υπέρταση (υψηλή αρτηριακή πίεση)
• Είναι ευαίσθητα στην ασπιρίνη, τα σουλφοναμίδια ή άλλα ΜΣΑΦ

Οι αναστολείς COX-2 δεν είναι χωρίς παρενέργειες, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Κοιλιακός πόνος
• Ναυτία
• Δυσπεψία

Σε σπάνιες περιπτώσεις, σοβαρές παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της κοιλιακής αιμορραγίας, μπορεί να εμφανιστούν χωρίς προειδοποίηση.

Τα αντιόξινα ή ένα λιπαρό γεύμα μπορούν να περιορίσουν την ικανότητα του σώματος να απορροφά και να χρησιμοποιεί αναστολείς COX-2, επομένως μην τα λαμβάνετε μαζί. 

Εφαρμογές θεραπείας

Τα ΜΣΑΦ χρησιμοποιούνται συχνά για τη θεραπεία φλεγμονωδών παθήσεων όπως η αρθρίτιδα, η θυλακίτιδα και η τενοντίτιδα. Τα ΜΣΑΦ είναι σχετικά φθηνά και συχνά αποτελούν την πρώτη γραμμή φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση του πόνου και τη μείωση της φλεγμονής.

Πολύ χαμηλές δόσεις ΜΣΑΦ μπορούν να συνταγογραφηθούν σε άτομα με καρδιακή νόσο.

Οι αναστολείς COX-2 είναι πιο ακριβά από τα παραδοσιακά ΜΣΑΦ. Συχνά συνταγογραφούνται για μακροχρόνιες παθήσεις όπως η αρθρίτιδα, επειδή μπορεί να είναι ασφαλέστερα για το στομάχι. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες δεν έχουν δείξει καμία διαφορά μεταξύ της συχνότητας εμφάνισης γαστρεντερικών παρενεργειών από τα παραδοσιακά ΜΣΑΦ και τους αναστολείς COX-2.

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο τα ΜΣΑΦ όσο και οι αναστολείς COX-2 μπορεί να έχουν καθυστερητική επίδραση στην επούλωση των οστών, αλλά η έκταση και η σημασία αυτής της επίδρασης δεν είναι ακόμη γνωστή. Η βραχυπρόθεσμη χρήση ΜΣΑΦ μετά από κάταγμα ή ορθοπεδική χειρουργική επέμβαση είναι γενικά ασφαλής.